Louisedal

Volg het bospad rechts het bos in en verlies zo mogelijk het hekwerk niet uit het oog. Mocht u langs een (verlaten) zandafgraving komen, dan bent u de weg kwijt. Kom u niet langs de zandafgraving maar bent u toch het hekwerk kwijt, dan bent u ook verdwaald. U merkt hoe mooi de bossen kunnen zijn, maar nu is dat de bedoeling niet... Als u goed bent gelopen, doemt in het bos een aarden wal op.

De aarden wal is geen voortzetting van de eerder genoemde dijk. Achter de wal is een gracht gegraven, waarachter weer een wal zichtbaar is. De gracht met wallen is het Louisedal, waarvan de wallen zijn gemaakt van de opgeworpen grond. Op het diepste punt van het Louisedal is in doorsnee een V-vorm zichtbaar en kan een goede indruk worden gekregen van het enorme grondverzet dat is gedaan.

Rechts is haaks op het dal een andere dam zichtbaar waar het treintje van het museum over heen heeft gereden. Bij de bouw van het museum rond het begin van de twintigste eeuw is helaas veel legaal en illegaal zand afgegraven, waardoor de grond zodanig verstoord is geraakt dat er geen definitieve conclusies meer uit kunnen worden getrokken (4).

Er wordt wel eens geopperd dat het Louisedal diende als sprengendal (5) om water te verzamelen, later is bewezen dat de Romeinen al tijdens de bouw van het Louisedal te maken hadden met modderstromen die door regen werd veroorzaakt. Het dal is al in antieke tijden niet meer goed onderhouden geweest en kan als vergissing van de architect worden beschouwd.

Er zijn geschriften van hoge Romeinse ambtenaren overgeleverd, waarin soms geklaagd werd over onkunde en fraude (6). Bovendien zijn er in het Louisedal geen waterhoudende lagen aangetroffen (7).

4 - J. Barendsen (e.a.), Van Heilig Woud tot Heilig Land. De geschiedenis van Heilig Land Stichting en omgeving (2000). Hoofdstuk 4.
5 - Een spreng (of sprengbeek) is een door mensen gegraven of verlegde beek. Sprengen worden gemaakt door een gat te graven in de helling van een heuvel tot de grondwaterspiegel bereikt is. Uit deze sprengkop stroomt dan het bronwater via een kanalenstelsel naar de gewenste plek. Soms worden sprengen gevormd uit meerdere sprengkoppen. Soms werden de stroompjes kunstmatig hoog gehouden om op een gewenste plaats voldoende verval te hebben, bijvoorbeeld bij een watermolen. Bron: Wikipedia.
6 - Frontinus, De Aquis. Vertaling: Loeb (1925).
7 - P. Schut, Nieuwsbrief 2 ROB/RDM (juli 2006).