Romeinse rangen binnen GeminaDoor: Wietse van DijkDe rangen die we bij het Gemina Project hanteren zijn vanzelfsprekend gebaseerd op de rangen in het Romeinse leger. Aangezien de belangrijkste militaire eenheid bij de romeinen het centurie is, laten wij ook de belangrijkste rangen binnen dit centurie zien (1). We hebben het dan over de centurio en de rangen daaronder. |
 |  |  |  |
Centurio
| Standaarddragers
| Aquilifer
| Optio
|
 | |||
Legionairs
| |||
Centurio De centurio is de bevelhebbende officier. Hij is degene die een centurie leidt, door commando’s te geven en de discipline te bewaren. Je kunt hem herkennen aan de Crista Transversa (dwarskam) de ocrae (scheenplaten), Phalerae en torques (medailles). Ook heeft hij een vitis, oftewel een wijnstok. Voor deze wijnstok moet je opletten, aangezien deze bedoeld is om ongehoorzame legionairs mee te straffen. De rang van Centurio was voorbehouden aan onder andere de soldaten die al lange tijd in het leger hadden gediend en veel ervaring hadden opgedaan. Pas na 15 tot 20 jaar dienst kwam een legionair in aanmerking voor deze functie, en natuurlijk alleen na bewezen geschiktheid. Ook werden veel jonge mannen uit de hogere klassen van de bevolking centurio voor een bepaalde tijd. Ervaring als soldaat was in dit geval niet nodig. Dit was een zeer aantrekkelijke stap om ervaring in het leidinggeven te krijgen en een politieke carrière te beginnen (2). Het is niet bekend welke manier om centurio te worden het meeste voorkwam. De standaarddragers Onder het commando van de centurio vielen de standaarddragers van het centurie. Deze waren, behalve aan natuurlijk hun standaard, ook te herkennen aan de dierenhuiden op hun helm en schouders. Hiervoor konden de leeuw, de wolf of de beer worden gebruikt. Het is niet bekend welke standaarddrager aan welk dier te herkennen was. Er waren verschillende standaarddragers in het centurie te vinden. Aquilifer De aquilifer draagt de standaard met de aquila, oftewel de arend. Deze steenarend is het belangrijkste symbool van het legioen en zou tot de laatste man verdedigd moeten worden. Verlies van deze aquila werd dan ook als een grote schande ervaren. Het terugveroveren van de drie Aquilae die verloren waren bij de Varusslag was dan ook de moeite van het vermelden waard door verschillende romeinse schrijvers. Signifer De signifer draagt het signum. Dit signum is te herkennen aan een bordje waarop het cohortnummer staat, met daaronder een aantal schijven, corresponderend met het centurie. Bij het 5e centurie hangen er 5 schijven aan het signum. Deze standaard was tijdens gevechten erg handig voor zowel de legionairs als voor de bevelhebbers. Voor de legionairs om een centraal punt te vinden in de chaos, en voor de bevelhebbers om de verschillende centuria op het slagveld te kunnen vinden.De signifer had onder andere de taak om het ‘pensioen’ van de legionairs te bewaren (3). Dit pensioen werd aan het einde van de diensttijd uitgekeerd. Om dit bij elkaar te sparen werd er een deel van het salaris door de signifer ingehouden en bewaard. Vexillarius De vexillarius is degene die het wapen (vexillum) van het legioen draagt. In ons geval is dat de rode banier met daarop de stier, het symbool van LXG. De vexillarius is buiten de banier te herkennen aan een dierenhuid. Cornicen De cornicen, oftewel de hoornblazer, is te herkennen aan de grote hoorn. Hij kan hiermee signalen geven aan de soldaten, die ook te horen waren tijdens bijvoorbeeld de strijd. We weten niet wanneer er signalen gegeven werden of hoe deze signalen hebben geklonken omdat daar geen bronnen over zijn. Ook weten we niet hoe men cornicen kon worden. Optio De optio is de rechterhand van de Centurio. Mocht de centurio sneuvelen, dan wordt de optio automatisch de nieuwe centurio. Je kunt bij ons de optio herkennen aan de rode halsdoek en de krista, de paardenharen kam op zijn helm. Ook zitten er ganzeveren op zijn helm bevestigd en heeft hij in plaats van een pilum een stok waarmee hij de soldaten terug in het gelid kan duwen. Bij het marcheren geeft de optio de commando’s en het tempo van marcheren aan. Legionair Dit is de standaard soldaat. De legionair heeft als basisuitrusting een helm, pantser, zwaard, koppelriem en eventueel een dolk. Verder heeft hij een speer en schild bij zich. Legionairs uit de eerste eeuw zijn zowel beroepsmilitairen als dienstplichtigen. Door de vele oorlogen was er een grote behoefte aan soldaten waardoor zowel de voorwaarden als de voordelen voor de soldaten in de loop der tijd veranderden. Zo werd de diensttijd van 6 jaar in de tijd van Julius Caesar in verschillende stappen verlengd naar 25 jaar in het tweede deel van de 1e eeuw. Het was in de 1e eeuw ook niet meer noodzakelijk om burgerrechten te hebben. Zolang men maar niet als slaaf geboren was mocht men dienen. De burgerrechten werden tijdens of na de diensttijd verkregen (4). Het salaris voor een legionair was niet slecht, waardoor veel arme mensen wilden dienen. Om legionair te worden moest men ongehuwd zijn en burgerrechten hebben. Was je toch gehuwd, dan werd het indiensttreden gezien als het officiële moment van scheiden. |
Noten
|